روانشناسی عزت نفس بخش بزرگی از علم روانشناسی است. البته باید دقت کنید که عزت نفس با اعتمادبه‌نفس متفاوت است. معمولا اعتماد به نفس زیرمجموعه‌ای از عزت نفس است. گاهی مشکلاتی که در زندگی دارید و علت آن را کمبود اعتماد به نفس می‌دانید، در حقیقت به دلیل پایین بودن عزت نفس است.

در تعریف روانشناسی عزت نفس تعیین کننده رفتار در انسان است و باور و اعتقادی است که فرد نسبت به خودش دارد. معمولا عزت نفس در سنین پایین و به وسیله والدین پایه‌گذاری می‌شود. کودکانی که از والدین خود توجه‌های مثبت می‌گیرند، بدون آنکه در ازای آن مجبور به انجام کاری باشند، در روانشناسی عزت نفس افراد بهتری هستند.

افرادی که در روانشناسی عزت نفس نمره پایینی می‌گیرند، معمولا برای خودشان ارزشی قائل نیستند، آنها بسیار حساس، پرخاشگر و منزوی هستند.

اما همین که اعتماد به نفس بالایی داشته باشیم کافی است؟ البته که نه. افراد زیادی هستند که به نظر اعتماد به نفس بالایی دارند اما وقتی دقیق‌تر آنها را بررسی می‌کنید، می‌بینید که عزت نفس بسیار پایینی دارند.

این که فقط بگویید در همه کارها بهترینید، حتی کارهایی که تا امروز انجام نداده‌اید، کافی نیست، شما قبل از هر چیز باید برای خودتان و آنچه که هستید ارزش قائل شوید. پس چطور باید عزت نفس خود را افزایش داد؟ می‌توانید از راهکارهای زیر استفاده کنید:

ارزش‌هایتان را تعیین و به آنها پایبند باشید

اولین نکته در روانشناسی عزت نفس این است که بدانید ارزش‌های شما چه چیزهایی هستند. برای این کار یک کاغذ و خودکار بردارید و هر آنچه که به عنوان ارزش‌های فردی‌تان به ذهن می‌رسد را بنویسید. بعد به هر کدام از آنها دقت کنید و ببینید آیا واقعا آنها ارزش‌های فردی شما هستند؟ جای چه چیزهایی خالی است؟ وقتی تمام شد، بررسی کنید که رفتار امروزتان چقدر با ارزش‌هایتان تطابق دارد؟

برای اینکه عزت نفس بالایی داشته باشید، در ابتدا باید خودتان به ارزش‌هایتان پایبند باشید. پس اگر صداقت یکی از ارزش‌های شماست، سعی کنید که خودتان دیگر هرگز دروغ نگویید. وقتی شما در رفتارتان، ارزش‌هایتان را به دیگران نشان دهید، آنها هم یاد می‌گیرند که به ارزش‌های شما احترام گذاشته و مطابق با آنها رفتار کنند.

در روانشناسی عزت نفس لازم نیست که بهترین و کامل‌ترین باشید

در روانشناسی عزت نفس نکته‌ای که قابل توجه است این است که لازم نیست برای اینکه کامل‌ترین و بهترین باشید، خودتان را اذیت کنید. در واقع شما باید آنچه که هستید را ببینید و برای خودتان ارزش قائل شوید. همه ما ایرادات و مشکلاتی داریم و قطعا نمی‌توانیم همه آنها را حذف کنیم.

پس در کنار تغییر عادت‌های بد، باید روی بخش‌های مثبت‌مان تمرکز کنیم و برای بهبود آنها تلاش کنیم. در میکروکتاب استثنایی‌ها، مالکوم گلدول باور دارد که همه ما می‌توانیم با تکرار یک مهارت در آن به توانایی بالایی برسیم. البته که باید برای تغییر ایرادات و مشکلات‌مان تلاش کنیم، اما این تلاش نباید در جهت از بین بردن خودمان و فشار زیاد روی خودمان باشد. بهترین کار این است که شما آنچه که باید را انجام دهید و باقی را به زمان بسپارید تا نتیجه آن را ببینید.

در روانشناسی عزت نفس مسئولیت‌پذیر باشید

روانشناسی عزت نفس یکی از نشانه‌های عزت نفس پایین را عدم مسئولیت‌پذیری می‌داند و می‌گوید این افراد از اینکه تجربه‌های جدیدی داشته باشند می‌ترسند چون فکر می‌کنند که ممکن است در آنها شکست بخورند و مسئولیتی قبول نمی‌کنند چون فکر می‌کنند از عهده آن برنمی‌آیند. برای اینکه عزت نفس‌تان را افزایش دهید، سعی کنید در مسئولیت‌های جدید یا کارهایی که تا امروز انجام نداده‌اید، شرکت کنید و تجربه‌های جدید به دست آورید.

نکته مهم این است که مسئولیت زندگی امروز‌تان را بپذیرید و باور کنید اینکه امروز کجا هستید و چه چیزهایی دارید یا چه چیزهایی ندارید، همه از نتیجه کارهای خودتان است. شاید قبول این مسئله سخت باشد، چرا که دائمدر گوشه ذهن‌مان تکرار می‌کنیم، این مشکل به خاطر جامعه است، یا اگر من درآمد کافی ندارم به خاطر مدیرم است. همانطور که دارن هاردی در میکروکتاب اثر مرکب می‌گوید، فقط خود شما و ذهن‌تان است که تعیین می‌کند چه چیزهایی تا امروز داشته باشید و چه چیزهایی را از دست بدهید. وقتی مسئولیت کامل زندگی را می‌پذیرید، می‌بینید که چقدر قدرتمند هستید و هر کاری از عهده شما برمی‌آید.

در ورانشناسی عزت نفس مثبت باشید

عزت نفس یک قرص نیست که مدتی که آن را مصرف کنید و بعد از مدتی همه چیز عالی شود، بلکه همه چیز از شما و درون‌تان شروع می‌شود. در روانشناسی عزت نفس مهم است که شما از خودتان انتقادهای غیرسازنده نکنید و بابت هر کاری خودتان را سرزنش نکنید. برای این کار لیستی از چیزهایی که در زندگی دوست دارید و خودتان بدست آوریده‌اید بنویسید و بابت وجود آنها به خودتان افتخار کنید. کم‌کم سعی کنید داشتن نگاه مثبت در زندگی را به یک عادت تبدیل کنید. این عادت عزت نفس شما را افزایش می‌دهد.

میکرومقاله روانشناسی عزت نفس چیست و چطور آن را افزایش دهیم در سبکتو منتشر شد.