خیلی وقت‌ها برای ما پیش آمده که حس رضایت از زندگی را از دست می‌دهیم و تبدیل می‌شویم به یک ربات! رباتی که صبح از خواب بیدار می‌شود به سرکار می‌رود نهار می‌خورد و پس از پایان ساعت اداری به خانه برمی‌گردد و روز بعد دوباره تکرار این لوپ. انگار گرمایی که انرژی و شادی زندگی ما را می‌سازد از بین رفته است. اما مشکل از چیست؟ چرا این اتفاق می‌افتد؟ آیا این مشکل فقط برای ماست یا دیگران هم دچار آن می‌شوند؟

برای پاسخ به این سوال های رفتیم سراغ آقای احسان طریقت. کسی که خود ۱۳ سال این شرایط سخت را گذرانده و به خوبی این حس را درک می‌کند. او که در اکوسیستم استارتاپی شناخته شده است تجربیات زیادی در شرکت‌هایی مانند سرآوا، دیجیکالا، بایکس و کاله دارد و در این مصاحبه که در باشگاه کارآفرینی تیوان انجام شده است به آنها و سبک زندگی‌اش خواهیم پرداخت. پس با سبکتو همراه باشید و این گفتگو را بشنوید.

احسان طریقت متولد ۵ مرداد ۱۳۵۹ است و فرزند سوم از یک خانواده پرجمعیت است. پدر خانواده یک مدیر مالی با تجربه و مادر خانواده یک خانه‌دار مهربان است. او دوران کودکی خود را در کنار خواهر و برادر بزرگتر که مشغول تحصیل بودند به یاد می‌آورد. او عاشق کتاب خواندن بود و با دیدن کمودور ۶۴ برادر به سمت دنیای کامپیوتر کشیده شد.

او در رشته کامپیوتر در دانشگاه مشغول به تحصیل شد و بعد از آن مدیریت بازرگانی خواند. احسان بعد از پایان دانشگاه فعالیت‌های متعددی را تجربه کرد به قول خودش هر یک سال یا یک‌سال و نیم شغل عوض کرده است. تجربیات او از دیجیکالا بوده تا کاله.

اما یک اتفاق در جشنواره چهارم وب ایران مسیر زندگی‌اش را تغییر داد. درباره این تغییر در مصاحبه بیشتر با او گفتگو می‌کنیم.

میکرومقاله به دنبال هدف زندگی در ۱۳ سال سخت! مصاحبه با احسان طریقت در مورد سبک زندگی در سبکتو منتشر شد.

کتاب Lean Startup (لین استارتاپ) یا استارتاپ ناپ اثر اریک رایس نقش یک کتاب مقدرس را برای اهالی کارآفرینی و استارتاپی ایفا می‌کند. اریک در این کتاب می‌خواهد از تفاوت ایجاد و رشد کسب و کارهای سنتی با استارتاپ ها صحبت کند. او می‌گوید که استارتاپ ها باید از روش های رشد ناب (lean) در کنار چابکی (Agile) استفاده کنند.

کسب و کارهای سنتی و نوپا

اریک رایس در حال حاضر یکی از سخنران‌های انگیزشی مطرح اکوسیستم استارتاپی دنیاست. او می‌گوید در کسب و کار های سنتی که اطرافمان می‌بینیم مدیر برنامه‌ای داریم که هدف‌های اصلی را مشخص و برای رسیدن به آنها، هدف‌های کوچکی (Milestones) تعیین و در طی مسیر کارکنان را برای رسیدن به آنها هدایت می‌کند. این روش برای کسب و کارهایی که فر‌آیندهای خود را آزمون و خطا کردند کارساز است اما اریک در لین استارتاپ می‌گوید مشکلی که وجود دارد این است که برای استارتاپ‌ها گذشته‌ای وجود ندارد و آینده‌ای هم قابل پیش‌بینی نیست.

روش لین استارتاپ

کسب و کارهای نوپا ابتدا باید یک مدل کسب و کاری پایدار در کنار سودآور بودن پیدا کنند. در این مدل کسب و کار باید به دقت، چگونگی جذب مشتری و درآمد حاصله از آنها مشخص شده باشد. مثلا شما می‌خواهید الگوی دامن زنانه بفروشید اول باید بررسی کنید که چه افرادی این الگوها را می‌خواهند و چقدر از افراد حاضرند بابت آن پول به شما بدهند اگر به این نتیجه رسیدید که جامعه خیلی کوچکی برای آن وجود دارد بهتر است آن را فراموش کنید و کار دیگری شروع کنید.

سراغ مشتریان آینده خود بروید

در لین استارتاپ می‌گوید اگر فرضیه‌ای دارید که می‌گوید مردم آنلاین کفش می‌خرند باید قبل از راه‌اندازی استارتاپ سراغشان بروید و در مورد مشکلاتشان صحبت کنید. چه دلیلی دارد آنها خرید از مغازه را متوقف و از شما آنلاین خرید کنند؟ استارتاپ شما باید یک مشکل اساسی از مشتریان را حل کند وگرنه محکوم به شکست خواهید بود.

خلق ارزش

پس از اینکه به خلق ارزش واقعی (value proposition) برای استفاده کنندگان از خدمات یا محصولاتتان پرداختید، باید مشتریان اولیه خود (Early Adopters) را بیابید. کسانی که بیشترین نیاز را به محصول/خدمت شما دارند و از آن استقبال می‌کنند. ارزش واقعی و مشتریان اولیه تا این لحظه فرضیه بودند و باید به محک آزمون سپرده شوند. به طور مثال فیسبوک در ابتدا از هم دانشگاهی‌هایش به عنوان مشتریان اولیه استفاده کرد. کسانی که در فیسبوک ثبت‌نام کرده و روزی یکبار وارد آن می‌شدند و  خیلی زود سه‌چهارم دانشجویان طی یکماه بدون هیچ تبلیغی از سمت فیسبوک عضو آن شدند، و این یعنی تایید فرضیه ارزش و مشتریان اولیه که تضمینی برای رشد است.

کمینه محصول پذیرفتنی

افراد بخش زیادی از زمان خود را صرف محصول/خدمتی می‌کنند که نمی‌دانند مردم آن را می‌خواهند یا نه. یکی از بهترین روش ها تولید کمینه محصول پذیرفتنی (MVP) است. اگر بخواهیم ساده توضیح دهیم یعنی محصولی که حداقل‌های محصول نهایی شما را دارد و کاربر می‌تواند تجربه صحیحی از محصول/خدمت شما داشته باشد. ام‌وی‌پی یک نمونه اولیه (Prototype) هم می‌تواند باشد. مثلا دراپ‌باکس اگر می‌خواست محصولش را کامل بسازد زمان زیادی می‌برد. بنابراین به عنوان MVP یک ویديو از فرایند آن ساخت و در یک وبلاگ IT معروف قرار داد و افرادی که مایل به استفاده بودنند می‌توانستند با ایمیل ثبت نام کنند تا وقتی محصول ارایه شد آنها باخبر شوند. در روز اول ۷۵ هزار نفر ثبت نام کردند.

چرخه BML

استارتاپ‌ها باید همیشه در حال ساخت، تست و بهبود محصول خود باشند. در لین استارتاپ به این چرخه به اختصار BML می‌گویند. اگر دکمه خرید رنگش عوض شود چه اتفاقی می‌افتد یا اگر منو برنامه یا وبسایت را به قسمت دیگر انتقال دهم چطور؟ کدام روش‌ها موجب افزایش نرخ خرید یا استفاده کاربران می‌شود؟ کدام تغییر موجب ایجاد ارزش بیشتری برای کاربران می‌شود؟ برای این بهبود ها می‌توان از روش Split test استفاده کرد یعنی فقط یک فاکتور را تغییر دهید تا بازخورد مشتریان را نسبت به آن و نسخه بدون تغییر بسنجید که مثبت است یا منفی. مثلا شرکتی برای این سنجش کاتالوگ خود را تغییر داد و به ۵۰ درصد مشتریان کاتالوگ جدید ارسال کرد و به ۵۰ درصد دیگر همان کاتالوگ قدیمی.

چرخش Pivot

خیلی از استارتاپ ها بدون هیچ گونه بررسی ادامه می‌دهند و به خاطر تعصبی که دارند به ورطه نابودی می‌روند. در بسکتبال حرکتی وجود دارد به نام پیوت. زمانی که بازیکن درجا ایستاده و بازیکنان حریف او را دوره کردند. او با یک چرخش ناگهانی مسیر خود را تغییر می‌دهد و از آن محاصره خارج می‌شود. در لین استارتاپ هم باید یادمان باشد که بر اساس نیاز باید کسب و کار نوپایمان تغییر پیدا کند. در استارتاپ های ایرانی برای این مورد می‌توانیم پی‌پینگ را مثال زد. این استارتاپ ابتدا روشی برای وام دادن افراد به یکدیگر بود اما در ادامه مسیر متوجه عدم استفاده کاربران از آن شد و نیاز آنها بیشتر برای پرداخت سریع به همدیگر بودند. بیت‌وام به پی‌پینگ پیوت کرد.

۳ موتور برای رشد موشک استارتاپ شما

برای پیشرفت یک استارتاپ باید روی ۳ موتور تمرکز کرد و همیشه در برنامه‌ریزی‌هایمان سراغ آنها برویم

۱. مشتریان فعلی همیشه یک بازار خوب برای ما هستند. باید سعی کنید با بهبود خدمات ارایه ویژگی های جدید آنها را مجاب به استفاده بیشتر از خدمات‌مان کنیم.

۲. بازاریابی ویروسی موتور دوم است. سعی کنیم از مشتریان فعلی برای بازاریابی استفاده کنیم تا آنها ما را به دیگران معرفی کنند. یک نمونه ساده ایمیل هایی است که توسط آیفون ارسال می‌شود. پایین آن نوشته شده: ارسال شده توسط آیفون!

۳. و موتور تبلیغات پولی که مرسوم است اما یادتان باشد که آنقدر باید درآمد داشته باشید که هزینه به دست آوردن مشتری از سودی که در طول عمر تجاری خود به شما می‌رساند (User Lifetime Value) کمتر باشد تا شما با سود روبرو باشید نه ضرر.

در پایان لین استارتاپ بر روی شاخص‌های موفقیت صحبت می‌کند و می‌گوید تعداد فالور های اینستاگرام یا موارد اینچنین اهمیت ندارد بلکه باید شاخصی برای خود مشخص کنید که تمامی موفقیت شما را در آن بتوانید ببینید به طور مثال بررسی خرید مجدد مشتریان شاید یک معیار صحیح‌تر باشد.

میکرومقاله مهراز: روش پرورش کسب و کار نوپا از کتاب لین استارتاپ (استارتاپ ناب) در سبکتو منتشر شد.

“به نظرم جالب میشه این توئیت رو کوت کنید و اولین شغل و شغل فعلیتون رو بگید”

پاسخ‌ها برای من بسیار شگفت‌انگیز بود و کلی انرژی گرفتم. وقتی دیدم خیلی از افراد موفق در اکوسیستم استارتاپی ایران از همان کودکی به دنبال کار و کارآفرینی بودند. برای همین تصمیم گرفتم در این مقاله سبکتو چند پاسخ منتخب آنها را با شما به اشتراک بگذارم:

۱. شهاب جوانمردی مدیر اجرایی فناپ

از کودکی دست فروشی کرده‌ام اما چند سالی به طور جدی در خواربار فروشی بودم. بعد از دیپلم ده سالی معلم بودم و اکنون مدیرعامل یک شرکت فاوا

۲. شاهین طبری موسس چارگون

تابستون‌های اوایل دوره دبیرستان، شاگرد مکانیک بودم و اولین درآمدم از همین راه بود!

۳. نیما نورمحمدی موسس پونیشا

بعد از انصراف از دانشگاه شب ها با ماشين بابام تو آژانس تاكسى كار ميكردم روزها زبان انگليسى ميخوندم

۴. ایمان داوودیان موسس فضای کاری مشترک زاویه

من ۵ سالم بود یک جعبه شانس درست کرده بودم. چون خجالتی بودم از دخترای همسایه خواستم تا همراهیم کنن. اونام تو کوچه داد میزدن بقیه میخریدن 🙂

۵. سعید سپهر موسس سیمیاتک

من ۱۵ساله‌م بود رفتم کارگر تانکر آب شدم برای آبیاری کار می‌کردم که با پولش کامپیوتر بخرم. بعدا مدرس CIW شدم و SimyaTech رو تاسیس کردم
البته کمی قبل‌تر و بعدترش هم کارگری مجالس مهمانی! پنتیوم ۳ اون موقع ۷۰۰ بود و با ۳ ماه کارگری نمیشد خریدش. تازه اقساطشو باید میدادم

فکر کنم شما هم شگفت زده شدید که افراد فعال در اکوسیستم استارتاپی ایران از کجا شروع کردند و جالب‌تر اینکه ابایی از گفتن گذشته ندارند و به تلاش خود می‌بالند . یادمان باشد که بیشتر افراد موفق در  IT و دیگر زمینه‌های کسب و کار از صفر شروع کردند حتی در مورد فوتبال یک مثل داریم که آنقدر تکرار شده دیگر طنزگونه از آن استفاده می‌شود یادآوری این موضوع که فوتبالیست های مشهور دنیا از زمین خاکی شروع کردند.

شما اولین کارهای اقتصادی و شغل‌تان در دوران کودکی چی بوده؟ آن را با ما و دیگر دوستان به اشتراک بگذارید.

میکرومقاله اولین شغل افراد فعال در اکوسیستم استارتاپی ایران در سبکتو منتشر شد.

۱.جناب آقای سجاد بهجتی

سجاد بهجتی یک استراتژیست محتوا و کپی رایتر است که در حال حاضر مدیریت بخش بازاریابی محتوا سرآوا را به عهده دارند. البته فکر می‌کنیم لقب “سرآشپز محتوا” برای ایشان کاملا مناسب است چون کمک های ایشان را در ایجاد محتوا مناسب در اکوسیستم استارتاپی و آموزش های وی در این زمینه بسیار تاثیرگذار است:

“سلام و روز خوش ?

من سال پیش سی ساله شدم و امروز سی و نیم ساله ام، تصمیم گرفتم توی سی سالگی عادت سازی رو تمرین کنم و تصمیم هامو سخت تر بگیرم اما توی اجراشون جدی تر باشم.

یکی از چیزهایی که خیلی نتونستم توش تاحالا جدی باشم ورزشه و امسال میخوام ورزش رو وارد سبک زندگیم کنم و به بهانه های مختلف مثل مشغله کاری و از اینجور بهانه ها کوتاهی نکنم.
البته اگه چشم نخورم از اول سال تا الان هر روز ورزش کردم ? که البته تجربه ثابت کرده فعلا داغم و باید یه یکی دو ماهی بگذره …

یکی دیگه از تصمیم هایی که گرفتم اینه که کتاب بیشتری بخونم، روزهای هفته کتاب تخصصی و جمعه ها کتاب عمومی، برای اینکار هم انگیزه های فیزیکی و معنوی تعریف کردم، انگیزه فیزیکیش اینه که شلفی درست کردم که این کتاب ها جلوی چشم باشه و هر ماه یه ستون دارم که بدونم و ببینم هر ماه چند کتاب و چه کتاب هایی خوندم و انگیزه معنویشم اینه که روزهایی رو برای تشویق رسیدن به هدف کتابخونی ها تعریف کردم …

امیدوارم همه به هدفامون برسیم و عادت های خوبی درست کنیم و باعث بشیم زندگیمون پرمحتوا تر باشه”

۲.جناب آقای ایمان داوودیان

نام ایمان داوودیان بیشتر با استارتاپ ویکند های اجرا شده در ایران و کشورهای منطقه مانند افغانستان و لبنان گره خورده است. ایمان درک خیلی کاملی از اکوسیستم استارتاپی دارد و این روزها او را بیشتر سر پروژه جدید اش به نام زاویه می‌بینم. زاویه یک فضای کاری مشترک است که با همکاری شتابدهنده آواتک می‌خواهد یکی از بهترین ها در این زمینه باشد.

“من حلقه گمشده کارهامو در سال گذشته تمرکز دیدم و حس می‌کنم برای موفقیت باید روی کارهایم چه  شغلی و چه زندگی و کارهای روزمره تمرکز بیشتری داشته باشم پس مهم ترین هدف امسال برای من افزایش تمرکز خواهد بود.”

۳.جناب آقای محمدرضا سبحان

محمدرضا سبحان مدیر و موسس باشگاه کارآفرینی تیوان یکی دیگر از اعضای اکوسیستم استارتاپی ایران است. تیوان می‌خواهد با فضای کار اشتراکی، کلاس های آموزشی، سمینارها و روش های دیگر نقطه اشتراکی برای کارآفرینان و افراد فعال در استارت آپ های ایران باشد بهتر بگویم همان طور که از نام این موسسه پیداست تیوان یک باشگاه کارآفرینی است!

“معمولا زمان زیادی را کار می کنم و این باعث می‌شود ورزش، تفریح و روابط اجتماعی من فدای کار شود، امسال قصد دارم مقداری از زمانم را برای ورزش، تفریح، هنر و گسترش دایره اجتماعی خود اختصاص دهم.
در ضمن در سال جدید قرار است مطالب جدید بسیار زیادی یاد بگیرم، و به همان اندازه دانسته های خودم را در اختیار دیگران قرار بدم.”

۴.سرکار خانم ایران سید رئیسی

بچه های استارتاپی مخصوصا گروههایی که در دوره های شتابدهی و آواکمپ آواتک شرکت کرده باشند با ایران سید رئیسی مدیر برنامه آواتک آشنا هستند او علاوه بر انتقال تجربیات خود از کشورهای دیگر به ایران در آموزش بچه های استارتاپی و راهنمایی آنها برای ساختن استارتاپی با پایه های محکم نقش بسیاری دارد.

“من می‌خواهم امسال در کارم توانمندتر شوم و همچنین تمرکز بیشتری بر روی زندگی شخصی خودم و روابطم با دوستان و فامیل داشته باشم. و امیدوارم سال جدید سالی پر از شادی و اتفاقات خوب و سلامتی باشه. ان‌شالله هرچه خیره اتفاق بیافتد.”

۵.جناب آقای شاهین طبری

شاهین طبری موسس و رئیس هیت مدیره یکی از بهترین شرکت های نرم افزاری در زمینه کارآفرینی و خدمات در ایران به نام چارگون است. اما نکته مهمی که او را در این لیست قرارداده، علاوه بر شخصیت موفق او، فعال بودن وی در ایونت های استارتاپی  و اکوسیستم استارتاپی است همچنین او موسس کمپین ۱۱ ایران است که می‌خواهد جامعه را هوشیار کند که اگر معلولین در اجتماع نیستند، این اشکال من و اشکال ماست.

“من معمولا برای هدف گذاری ۲ تا چیز رو در نظر می گیرم: یکی اینکه سعی می کنم آخرش رو تصور کنم مثلا اگر برای یک سال می خوام هدف بزارم آخر سال رو تصور می کنم و فکر می کنم که اگر به چه چیزهایی دست پیدا کرده باشم بیشتر خوشحالم می کنه، سعی می کنم این رو تجسم بکنم، این تجسم خیلی مهم و معمولا تصوری که از خودم دارم این هست.  خب برام خیلی مهمه که یک همسر خوب و یک پدر خوب برای نازی و آریو باشم برای همین معمولا این داستان باید اولویتم باشه در برنامه گذاری.

و خب همیشه سالم بودن و ورزش کردن و اینکه در واقع روی فرم باشم از نظر ورزشی برام خیلی اهمیت داره برای همین این یکی از هدف های دیگه ام در زندگی هست البته غیر از هدف های کاری که می گذارم. توی هدف گذاشتن یک چیز رو همیشه مد نظر قرار می دم و اینکه فکر می کنم هدف های بزرگ خیلی دست نیافتنی هستند و خیلی به آدم روحیه نمی دهند و وقتی آدم نتونه اندازه اش بگیره و کوچیک کوچیک بهش برسه معمولا شبیه رویا و انگیزه است،

بیشتر از اینکه بخواهد یک هدفی باشه که آدم براش تلاش کنه. برای همین معمولا سعی می کنم کوچیک کوچیک و قابل اندازه گیری سعی می کنم هدف گذاری بکنم. تدر قسمت اولش خب من در واقع یکی دو تا چیزی شبیه به سفر یا جریانی که بتونه خیلی خوانوادگی باشه و بتونه همه خوانوادمون رو در بر بگیره، برای امسال در نظر گرفتم که یک وقت خوبی رو بتونم با نازی و آریو داشته باشم این برام خیلی مهمه.

و اینکه امسال دوست داشتم که کمی توی خونه ورزش کنم یه جوری سعی کنم آریو رو درگیر این داستان کنم نمی خوام واقعا تشویق ویژه ای کنم‌اش ولی دوست داشتم حداقل روش من رو ببینه و به عنوان یکی از روش هایی که ممکنه براش جذاب باشه جلوی چشمش باشه و اصولا برای خودم خیلی جذابه موقع ورزش کردن کنار پسرم باشم. این هم یکی از هدف های کوچکیه که دارم برای سلامتی شخصی خودم دوست دارم بیشتر آب بخورم ، زیاد آب خوردن عادت خیلی مهمی هست  و اینکه دوست داشتم ورزشم رو همچنان مرتب پیش ببرم دوست داشتم که یکی دو درصد چربیم رو بیارم پایین بدون اینکه وزنم تغییر کنه و اینکه یک مجموعه ای از ورزش های متنوع رو انجام بدم هم پینت بال هم دویدن هم بدنسزی و کراس فیت رو .

عرض کنم حضورتون که اینا هدف های غیر کاری من هست طبیعتا یک مجموعه ای از آمال و آرزوی کاری هم دارم که جمعش با هم دیگه یک روز کامل و شلوغ رو می سازه. برای همه کسانی که وارد این داستان هستند آرزوی موفقیت می کنم. پر سلامت باشید”

۶. جناب آقای جادی میرمیرانی

جادی را همه بچه های حوزه IT و گیک‌ها! مخصوصا با “رادیو گیک” می‌شناسند. به نظر من جادی علاوه بر تمام توانایی‌هایش، نقش مهمی در ایجاد فرهنگ صحیح در اکوسیستم استارتاپی داشته و دارد برای همین باید او را در این لیست داشته باشیم.

“من کلا خیلی توی عید هدف نمی گذارم. ولی خب مثل همه، چیزهایی از فکرم رد می شه و قول هایی به خودم می دم. در کل علاقمندم ورزش منظم تری کنم و در طول امسال دو تا کار رو تموم کنم. یک دوره رایگان و آزاد پایتون از مبتدی تا سطحی معقول برای کار و از اون طرف اجرای مجدد دوره لینوکس که تا حدی عناوینش نسبت به دوره ای که الان دارم عوض شده . شاد بودن و فعال بودن هم که هدف نیست، روش است (:”

۷. جناب آقای کاوه یزدی‌ فرد

کاوه یزدی فرد یکی از بهترین منتور ها و مربیانی هست که بنده می‌شناسم زیرا تسلط بسیاری بر اکوسیستم استارتاپی و کارآفرینی و تجاری ایران دارد . او علاوه بر مربی کارآفرینی، مدیر بازاریابی استراتژیک در سرآوا پارس نیز می‌باشد

“۱. هدف من برای سال جدید، ایجاد یک مسیر جدید برای رشد و توسعه فردیه، که تمرکز کنه روی ابعاد ذهنی و مغزی افراد، بتونه روش های بهتری به کارآفرین ها بده و شان و منزلت افراد رو با قرار گرفتن در موضعی مناسب تر در زندگی حرفه ای بالاتر ببره.

۲. برای تحقق این هدف، باید مطالعات و تلاش های قبلیم رو بیشتر کنم، یه مقدار سبک زندگی کاریم رو عوض کنم و ارتباطم رو با افراد و استارتاپ ها چه از طریق برنامه ها و رویدادها، و چه با حضور بیشتر در مکان هایی مثل آواتک افزایش بدم.
خروجی ها رو هم طبعا باید افزایش بدم، یک کتاب در حال ترجمه دارم و چند تا برنامه دیگه هم دارم.

۳. یک عادت خیلی مهم که بهش نیاز دارم و از یک مربی خارجی یاد گرفتم، تغییر تمرکز از وسواس تفکر (Bias for Contemplation) به وسواس عمل (Bias for Action) است.”

خب این هم از اهداف افرادی که از نظر سبکتو بر اکوسیستم کارآفرینی و استارتاپی کشور تاثیر گذار هستند. از همه آنها ممنونیم که وقت گذاشتند و اهداف شخصیشان را با ما و شما به اشتراک گذاشتند.

به نظر شما جای چه کسانی در این لیست خالی بود و هدف کدام از دوستان عملی تر است؟

میکرومقاله اهداف افراد تاثیر گذار بر اکوسیستم استارتاپی ایران در سال ۹۶ در سبکتو منتشر شد.